Home » Soa's » HIV/aids symptomen » Hiv besmetting en overdracht

Hiv besmetting en overdracht

Hiv besmetting en overdracht

Hiv besmetting en overdracht - Symptomen en behandeling

Hoe kun je als man of vrouw besmet raken met hiv? Hoe wordt hiv overgedragen? En wat kan er gezegd worden over hiv en vaginale, anale en orale seks? Wat is de kans of risico dat je besmet raakt met het virus als je onveilige seks hebt? Overdracht van het virus kan op een aantal manieren plaatsvinden. Je kunt besmet raken met hiv als je in aanraking bent gekomen met het bloed, sperma, vaginaal vocht of voorvocht van een met hiv-besmet persoon. Dit specifieke lichaamsvocht moet wel eerst in contact komen met iemands bloedbaan (via een naald of injectiespuit) of slijmvliezen (of beschadigd weefsel), voordat je kans loopt op een hiv-infectie. Hiv is in het normale maatschappelijk verkeer geenszins overdraagbaar. Zonder tijdige behandeling kan een hiv-besmetting op een gegeven ogenblik leiden tot aids.

Hoe kun je besmet raken met hiv?

Hiv is geïsoleerd uit een groot aantal lichaamsvloeistoffen, desalniettemin is tot dusverre alleen overdracht aangetoond via de volgende manieren:

  • bloed(-producten)
  • transplantatieweefsel (met uitzondering van cornea of hoornvlies)
  • sperma
  • andere genitale secretia
  • moedermelk

Tot op heden is overdracht via de lichaamsvloeistoffen speeksel, traanvocht, urine en ontlasting niet aangetoond bij de mens.

Als hiv in bovenvermelde lichaamsvochten in contact komt met iemands bloedbaan of slijmvliezen, alleen dan is er kans op een hiv-infectie. Het gaat in dit geval om de slijmvliezen in de mond, anus, vagina en op de penis. Dit betekent dat je in de volgende situaties hiv kunt oplopen:

  • door onbeschermde seksuele contacten (anale of vaginale seks, minder gebruikelijk door orale seks);
  • door drugsgebruik via gebruikte naalden;
  • door per ongeluk prikken met besmette naalden;
  • door onveilige bloedproducten of een transfusie met besmet bloed;
  • door donorzaad of donorweefsel (met uitzondering van cornea of hoornvlies);
  • een seropositieve moeder kan haar kindje besmetten gedurende de zwangerschap, tijdens de bevalling of via borstvoeding. 

 

Kun je hiv krijgen door vaginale seks?

Je kunt hiv oplopen door vaginale seks zonder condoom (penis in vagina). Bij onbeschermd vaginaal-genitaal contact kan overdracht van de boosdoener plaatsvinden, zowel van vrouw naar man als van man naar vrouw. Ook zonder klaarkomen bestaat er risico op hiv, omdat het virus zich bevindt in voorvocht en vaginaal vocht. Overigens is de hoeveelheid virus in vaginaal vocht een stuk lager dan in sperma en bloed. Als de vrouw niet ongesteld is, is de kans om hiv op te lopen erg klein. Condooms beschermen goed tegen hiv, mits ze niet klappen. De kans dat dit gebeurt, kun je verkleinen door glijmiddel te gebruiken.

Kun je hiv krijgen door orale seks?

Orale seks (dat wil zeggen: beffen, pijpen en anus likken, ook wel 'rimmen' genoemd), waarbij sperma of (menstruatie)bloed in de mond komt, zijn onveilige seksuele handelingen. De kans op hiv is gering als bij deze handelingen alleen sprake is van voorvocht en vaginaal vocht. Dit komt doordat het speeksel in de mond de werking van hiv vermindert. Bovendien komt hiv veel minder voor in voorvocht en vaginaal vocht dan in sperma en bloed. Bij pijpen, rimmen of beffen kun je het beste een condoom of een beflapje gebruiken. Overigens is rimmen af te raden in verband met het risico op een groot aantal bacteriële infecties.

Kun je hiv krijgen door anale seks?

Ja, je kunt hiv krijgen door anale seks. In feite wordt onbeschermde (zonder condoom) anale geslachtsgemeenschap (seks) beschouwd als zeer risicovol gedrag. Het is voor zowel de handelende als de ontvangende partner mogelijk om tijdens anale seks besmet te raken met hiv. Wel is het zo dat receptief anaal contact een groter risico vormt op overdracht dan insertief anaal contact. Dit komt doordat de slijmvliezen van anus en rectum (endeldarm) zeer snel beschadigd kunnen raken. Het rectum is niet geoutilleerd voor anale seks. Anale seks is feitelijk een tegennatuurlijke activiteit wat bijgevolg risico's met zich meebrengt. Prof. dr. Raymond van den Bergh merkt in dit verband het volgende op:

"De wand van het rectum is totaal verschillend [van die van de vagina]. Anatomisch wordt het rectum immers gekenmerkt door een uiterst dunne wand en een fragiele mucosa met éénlagig en zeer doorlaatbaar epitheel. Op fysiologisch gebied vormt het rectum het sluitstuk van de spijsvertering. (...) Wegens zijn essentieel opslorpende functie is het rectum ook zeer geschikt voor het toedienen van medicatie (bv. zetpillen tegen koorts, anti-epileptische medicatie, medicatie tegen pijn enz …). Maar door dezelfde resorptieve eigenschap van het rectum kunnen ook besmette vochten die in het rectum terechtkomen, zoals sperma van een aidslijder of een hiv-positief individu, via de dunne rectumwand snel in de bloedbaan of in het lymfestelsel terechtkomen. Dit wordt vaak in de hand gewerkt door mechanische scheurtjes in de fragiele rectummucosa ten gevolge van tegennatuurlijke penetratie."¹

Iemand die zijn penis in de anus van een besmette persoon steekt, loopt ook gevaar op een hiv-besmetting door de urethra (de opening aan het uiteinde van de penis) of via kleine snijwonden, schaafwonden of open wondjes of zweertjes op de penis.

Het niet hebben van (onthouding van) seks is de meest effectieve manier om een hiv-besmetting te voorkomen. Als mensen ervoor kiezen om anale seks te hebben, moeten ze gebruik maken van een condoom. Dit neemt niet weg dat een condoom kapot kan gaan tijdens anale seks. De kans hierop is groter dan tijdens vaginale seks. Dus zelfs met een condoom, kan anale seks riskant zijn. Bovendien moet je veel glijmiddel (op waterbasis) gebruiken om de kans dat de condoom beschadigd raakt, te verminderen. In feite kun je anale seks het beste vermijden, aangezien het rectum fysiologisch niet is toegerust voor (seksuele) penetratie.

Noot:

[1] Prof. Dr. Raymond van den Bergh. Homo’s en volksgezondheid. 14 maart 2004.


Geschreven door



Hiv-aids symptomen

Hiv-aids symptomen - Symptomen en behandeling

Home

Home - Symptomen en behandeling