PDS voedingsadviezen

Voedingsadviezen PDS

Mensen met het prikkelbare darmsyndroom (PDS) krijgen vaak van alle kanten voedingsadviezen, van de huisarts, de diëtist, maar ook van vrienden, familie en collega's op het werk. Ook op internet wemelt het van de sites over voeding in relatie tot PDS. Belangrijk is om het kaf van het koren te scheiden. Over eten en drinken worden veel onwaarheden gepubliceerd. Houd in ieder geval in de gaten dat je gezond en gevarieerd blijft eten.

 



Mensen met het prikkelbare darmsyndroom kunnen zeer verschillend reageren op aanpassingen in de voeding. Wat bij de één helpt, kan bij een ander averechts werken. Je krijgt je klachten vaak redelijk goed onder controle krijgen door een combinatie van maatregelen; door voeding, medicatie en voldoende te bewegen en te ontspannen. Leg de lat niet te hoog, maar stel haalbare en realistische doelen voor jezelf. Schakel eventueel de hulp in van een diëtist, bij voorkeur iemand met ervaring met patiënten met PDS.

Vezelverrijkt dieet

Vezels komen vooral voor in tarwe, volkoren graanproducten, peulvruchten, groenten en fruit. Vezels zijn belangrijk voor een goede stoelgang doordat ze de darmwerking reguleren. Vezels zorgen ervoor dat de voedselbrij gestaag door de darmen wordt gestuwd. Ook geven vezels volume aan de ontlasting. Vezels verbeteren niet alleen de stoelgang, maar ze dragen ook bij aan het verzadigingsgevoel en daarmee aan het behoud van een gezond gewicht. Sommige vezels hebben een gunstig effect op het cholesterolgehalte en ze beschermen tegen bepaalde schadelijke bacteriën.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen fermenteerbare (oplosbare) en niet-fermenteerbare (niet-oplosbare) vezels. Fermenteerbare voedingsvezels worden afgebroken in de dikke darm en niet-fermenteerbare vezels worden niet afgebroken in de darmen, ze verlaten het lichaam dus ongewijzigd. Oplosbare vezels binden vocht in de darmen zonder dat de hoeveelheid ontlasting veel groter wordt. Dit kan verbetering van diarree of dunne ontlasting geven. Onoplosbare voedingsvezels nemen in de darm vocht op waardoor de ontlasting zacht en soepel wordt. Ook neemt het volume van de ontlasting toe en wordt de druk in de dikke darm lager. Obstipatie (verstopping) en darmkrampen kunnen hierdoor minder worden. Grofweg bevatten graanproducten, noten en zaden relatief veel onoplosbare vezels en groente, fruit en peulvruchten juist veel oplosbare vezels.

Over het algemeen worden oplosbare vezels door mensen met PDS beter verdragen. Verder geldt dat mensen met PDS niet-oplosbare vezels beter verdragen als ze deze combineren met oplosbare vezels. Als je PDS hebt, is het dus belangrijk om fermenteerbare (oplosbare) - en niet fermenteerbare (onoplosbare) vezels in je dagmenu op te nemen, in een gevarieerde verhouding. Vezelrijke voedingsmiddelen zijn:

  • groente (rauw en/of gekookt) en fruit;
  • peulvruchten (witte en bruine bonen, kapucijners en linzen);
  • gedroogde, geweekte vruchten zoals pruimen, rozijnen, krenten, vijgen en abrikozen;
  • brood (bij voorkeur volkoren- of roggebrood, muesli- of krentenbrood, volkorencrackers, volkoren knäckebröd);
  • volkorenkoeken, volkorenbiscuit, ontbijtkoek;
  • aardappelen, zilvervliesrijst, volkorenmacaroni en -spaghetti;
  • havermout, grutten, muesli, volkorenmeel;
  • noten, pinda’s, sesamzaad, lijnzaad.

Mensen met een prikkelbare darm krijgen klachten bij sommige producten vanwege hun hoge gehalte aan niet-oplosbare vezels. Voorbeelden hiervan zijn:

  • noten;
  • grof volkorenbrood (met zaden);
  • muesli;
  • peulvruchten;
  • vezelige groenten: asperges, bleekselderij, zuurkool, snijbonen, sperziebonen, prei, doperwten, peulvruchten, taugé, maïs, champignons, tomaten, rauwkost, ui, knoflook.

Wanneer deze producten klachten geven, gebruik ze dan wat minder of laat ze een poosje staan. Na een tijdje kun je uitproberen of je de producten beter verdraagt. Begin dan met kleine hoeveelheden.

Eet vooral oplosbare vezels uit groente en fruit. Gebruik zo nodig extra oplosbare vezels (Psylliumvezels), tot maximaal driemaal per dag 2 tot 4 eetlepels. Deze kun je bijvoorbeeld verwerken in in yoghurt of karnemelk, pap of soep.

Veel drinken

Als je vezelrijk eet, moet je ervoor zorgen dat je voldoende vocht binnenkrijgt. Vezels binden namelijk vocht. Veel vocht betekent ten minste 2 liter caloriearme dranken per dag. Bij onvoldoende vochtinname, dikt voedingsvezel in tot harde ontlasting met verstopping als gevolg. Mensen met PDS verdragen niet alle dranken even goed. Voorbeelden van dranken die minder goed verdragen worden zijn:

  • koffie;
  • (gewone) thee;
  • (sinaas)appelsap;
  • koolzuurhoudende of light (fris)dranken;
  • sommige zuiveldranken.

 

Welke voedingsmiddelen worden slecht verdragen?

Welke voedingsmiddelen worden over het algemeen door mensen met PDS slecht verdragen? Het gaat vooral om de volgende producten:

  • scherpe kruiden en specerijen;
  • suiker en (kunstmatige) zoetstoffen;
  • koolsoorten (behalve bloemkool en broccoli), ui, paprika en peulvruchten (zoals bruine bonen, witte bonen, kapucijners en linzen);
  • kauwgum (en andere producten die de zoetstof 'sorbitol' bevatten);
  • meloen;
  • onrijpe baan;
  • citrusvruchten;
  • vetrijke maaltijden en snacks;
  • over het algemeen is men met PDS in meer of mindere mate lactose-intolerant: vermijd daarom melk of producten afgeleid van melk;
  • alcohol;
  • zwarte thee;
  • koffie;
  • chocolade;
  • koolzuurhoudende dranken;
  • drop (uitgezonderd de originele laurierdrop in zeer kleine hoeveelheden).

Je kunt gasvorming tegengaan door onder meer rustiger te eten, minder lucht in te slikken, yoghurt en karnemelk te nemen of anti-gasvormingsthee (venkel, karwijzaad, anijs) te drinken.

Gebruik van probiotica

Sommige mensen met een prikkelbare darm geven aan dat hun klachten verminderen na het gebruik van probiotica. Dit zijn levende bacteriën. Er wordt wel beweerd dat ze darmklachten of allergische verschijnselen verminderen of de weerstand verhogen, maar hiervoor is volgens het Voedingscentrum nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs. Het nemen van probiotica heeft volgens het Voedingscentrum waarschijnlijk geen meerwaarde voor de gezondheid. Baat het niet, dan schaadt het niet: ze hebben -voor zover bekend- geen ongewenste bijwerkingen. Probiotica zijn verkrijgbaar als yoghurtdrank of als voedingssupplement.

Geraadpleegde literatuur:

- S. Kollaard, H. Vinke. Zorgboek Prikkelbare Darm Syndroom. Stichting September, 2e herziene druk, Amsterdam, 2010.

- Probiotica. http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/probiotica.aspx


Geschreven door

 



 

Lees verder

  • Dit artikel maakt deel uit van een special over de behandeling van prikkelbare darmsyndroom. Klik hier om door te gaan naar de special.



 

PDS symptomen

PDS symptomen - Symptomen en behandeling

Home

Home - Symptomen en behandeling

[an error occurred while processing this directive]