Prikkelbare darm - gezond eten

Prikkelbare darm: gezond eten!

Gezond eten is voor iedereen belangrijk, maar voor mensen met een prikkelbare darmsyndroom (PDS) geldt dat nog extra. Gezond eten betekent concreet dat je gevarieerd eet, niet te veel eet (en voldoende beweegt), matig bent met verzadigd vet, veel plantaardige voeding eet (groente, fruit en brood) en -niet onbelangrijk- dat je veilig eet. Bedorven voedsel kan leiden tot allerlei vervelende maag- en darmklachten.

 



Mensen met een prikkelbare darm mijden vaak bepaald voedsel wat in verband wordt gebracht met hun klachten of ze volgen een bepaald 'dieet', soms onder begeleiding van een voedingsdeskundige maar vaker op eigen houtje. Hoe het ook zij, het is van belang dat je een aantal spelregels met betrekking voeding in acht neemt, zodat je geen tekort van een bepaalde voedingsstof oploopt. Het is begrijpelijk dat mensen met PDS hun voeding zo aanpassen dat de kans op klachten het geringst is. Tegelijk moeten ze in de gaten blijven houden dat ze gezond (blijven) eten en dat hun lichaam alle voedingsstoffen binnenkrijgt die het nodig heeft om goed te functioneren.

1. Eet gevarieerd

Gevarieerd eten wil zeggen dat je dagelijks producten eet uit de zogeheten Schijf van Vijf. Dit is nodig om alle voedingsmiddelen binnen te krijgen om je lichaam gezond te houden. Wanneer je steeds hetzelfde eet, dan is het lastig om alle benodigde voedingsstoffen, zoals vitaminen en mineralen binnen te krijgen. De Schijf van Vijf is -wie kent hem niet?- een handig hulpmiddel om gevarieerd te eten. Je menu hoeft niet elke dag er compleet anders uit te zien om toch gevarieerd te eten.

1. De Schijf van Vijf bestaat uit vijf vakken. Het eerste vaak bestaat uit groente en fruit. Deze bevatten naast waardevolle voedingsstoffen, zoals vitaminen en mineralen, veel voedingsvezels. Deze geven een verzadigd gevoel. Daarnaast zorgen ze voor een goede darmwerking en bevorderen zo de stoelgang.

Mensen met PDS verdragen niet alle groenten even goed. Bekijk wat bij jou wel of geen klachten geeft, maar houdt het lijstje met groenten die je wel eet zo lang mogelijk. Groenten zijn namelijk erg gezond. Hetzelfde geldt voor fruit. Je kunt soms problemen voorkomen door bijvoorbeeld vruchten te schillen en de pitjes niet op te eten. Wat ook kan helpen is door het wegsnijden van de harde nerven uit bladgroenten of alleen de roosjes te eten van groenten als broccoli of bloemkool.

2. Het tweede vak bestaat uit brood, (ontbijt)granen, aardappelen, pasta, rijst en peulvruchten. Deze voedingsmiddelen bevatten relatief veel belangrijke voedingsstoffen en ze bevatten door de bank genomen weinig calorieën. Mensen met PDS verdragen oplosbare vezels (zoals in groente en fruit) over het algemeen beter dan onoplosbare vezels (zoals in volkoren producten). Peulvruchten zijn goed voor de gezondheid, maar vooral bij mensen met een prikkelbare darm kunnen ze voor gasvorming, winderigheid, een opgeblazen gevoel en pijn zorgen.

3. Het derde vak bestaat uit zuivelproducten, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers. Het eten van deze producten helpt je om onmisbare voedingsstoffen binnen te krijgen, zoals eiwitten, visvetzuren, ijzer, calcium en allerlei B-vitamines. Sommige mensen met PDS kunnen niet zo goed tegen zuivelproducten vanwege de lactose die erin zit. Ook krijgen relatief veel mensen met PDS klachten van rood vlees of sterk gekruid vlees. Vis en gevogelte wordt vaak goed verdragen. Let op met hardgekookte eieren; deze kunnen veel gasvorming veroorzaken. Vleesvervangers worden vaak goed verdragen door mensen met PDS.

4. Het vierde vak bestaat uit halvarine, margarine en oliën, welke onder meer vitamine A, D, E en essentiële vetzuren bevatten. Dit zijn vetzuren die je lichaam zelf niet aan kan maken. Vet kan bij mensen met PDS in grotere hoeveelheden klachten veroorzaken. Onverzadigde vetten, zoals zonnebloemolie en olijfolie, geven normaal gesproken minder klachten.

5. In het vijfde vak horen water, thee, koffie, melk en vruchtendranken. Water is nodig om de vochtbalans van het lichaam -dat voor ongeveer 60% uit water bestaat- gezond te houden. Mensen met een prikkelbare darm ervaren vaak dat bepaalde dranken tot klachten leiden. Berucht zijn koffie, gewone thee en koolzuurhoudende dranken (frisdranken, energiedranken). Verder wordt alcohol vaak slechts verdragen. Bier levert in veel gevallen problemen op, onder meer vanwege de koolzuur.

2. Eet niet teveel en beweeg

Mensen met prikkelbare darmklachten vallen vaak snel af als gevolg van diarree of doordat ze te weinig eten uit angst voor klachten. Overigens kan ook overgewicht bij mensen met PDS een probleem zijn. Zorg dat je een gezond gewicht handhaaft. Aan de hand van de Body Mass Index (BMI), kan je op eenvoudige wijze berekenen of je een gezond gewicht hebt of juist te dik of te dun bent. Verder geldt dat bewegen gezond is. Het verkleint het risico op chronische ziekten, je kunt door te bewegen beter een gezond gewicht handhaven en het houdt je fit. Om die redenen is het goed om per dag ten minste 30 minuten te bewegen. Ook zorgt bewegen voor een betere darmwerking, erg belangrijk voor mensen met een prikkelbare darm.

3. Eet minder verzadigd vet

In voeding zitten twee soorten vet:

  • onverzadigd (zacht, vloeibaar) vet; en
  • verzadigd (hard) vet.

Onverzadigd vet heeft een positief effect op de gezondheid en producten met veel verzadigd vet zijn minder gezond. De regel is: des te zachter, des te beter voor je gezondheid en des te harder, des te slechter. Producten die veel verzadigd vet bevatten zijn:

  • roomboter;
  • bak- en braadvetten uit een wikkel;
  • alle margarines uit een wikkel;
  • frituurvet uit een wikkel of als blok;
  • vet vlees, vette vleeswaren;
  • volvette kaas, roomkaas;
  • volle melk(producten);
  • poedermelk voor de koffie (zogeheten koffie-creamer);
  • snacks, gebak en koekjes; en
  • chocolade en kokos.

 

4. Eet veel groente, fruit en brood

Plantaardige voedingsproducten vormen de basis van een gezond dieet. Plantaardige voeding is gezond, omdat het weinig calorieën bevat (hierdoor blijf je beter op gewicht), het in belangrijke vitaminen, mineralen, antioxidanten en fytochemicaliën voorziet, hetgeen je lichaam beschermt tegen ziekten en vrije radicalen. Voorts bevat het veel vezels, wat zorgt voor een goede spijsvertering en het geeft je langer een vol gevoel. Groente en fruit zijn plantaardige voedingsproducten. Kies voor ten minste 5 porties groente en fruit per dag en varieer in het soort groente en fruit. Granen, peulvruchten en wortel- en knolgewassen zijn ook plantaardige voedingsproducten.

5. Eet veilig

Door veilig met je eten om te gaan, voorkom je dat je ziek wordt. Let daarom goed op bij het kopen, wassen, scheiden, verhitten en koelen van voedsel. Het voorkomt bijvoorbeeld dat je een voedselvergiftiging oploopt. Dit kan heftige klachten geven. Vooral mensen met PDS zijn gevoelig voor darmklachten en een verstoring van de darmflora kan nog geruime tijd voortduren.

Geraadpleegde bronnen:

- S. Kollaard, H. Vinke. Zorgboek Prikkelbare Darm Syndroom. Stichting September, 4e druk, Amsterdam, 2012.

- www.voedingscentrum.nl


Geschreven door

 



 

Lees verder

  • Dit artikel maakt deel uit van een special over de behandeling van prikkelbare darmsyndroom. Klik hier om door te gaan naar de special.



 

PDS symptomen

PDS symptomen - Symptomen en behandeling

Home

Home - Symptomen en behandeling

[an error occurred while processing this directive]